श्‍यामरंग
आज कि ती
दि वसांनी
अशी नि वांत
संध्याकाळ पसरली आहे घरादारावर.
मावळत्या सूर्याची प्रकाशतिरीप
दारातून थेट आत आली. ते प्रकाशात
परावर्तित झालेले धूलि कण थेट
३५-४० वर्षे मागे घेऊन गेले आणि
संध्याकाळचे केरवारे करणा री आईची
ओणवी प्रति मा डोळ्यासमोर उभी
राहि ली. झाडताना आईच्या वेणीचा
लांब शेपटा पाठीवर रुळाय चा,
तेव्हा आई कि ती सुंदर दि साय ची!
ति च्या हालचालीसह ती प्रकाशति रीप
मागेपुढे व्हाय ची, त्यामध्ये चमकणा रे
धूलि कण चि मुकल्या हातात
पकडण्यासाठी मीही आईच्या
अवतीभोवती फि राय चे. एव्हा ना
खि डकीतून दि सणा रं सूर्यबि ंब
लालकेशरी झालेलं असाय चं.
पडवीतल्या झोपाळ्यावर झोके घेत
दारावरच्या चमेलीच्या अर्धोन्मीलि त
कळ्यांचा गजरा गुंफण्यात आजीचे
हात गुंतलेले असाय चे. त्याचवेळी
ती उजव्या पाया चा रेटा देत झोका
घ्यायची तेव्हा झोपाळ्याच्या पि तळी
कड्यांचा मधुर आवाज व्हाय चा.
तख्तपोसावर आजोबा पंचांगात
काहीतरी वाचत बसलेले असाय चे.
अधून-मधून आजीच्या बोलण्याला
ते त्यांच्या खास लकबीत हुंकार
भराय चे. एव्हा ना बाहेर अंधा रून
याय ला लागलेलं असाय चं आणि
अंगणा त बाबांच्या साय कलची घंटी
वाजाय ची. त्या आवाजाबरोबर
आई हातातलं काम टा कून
स्वय ंपाकघराकडे चहा ठेवाय ला
धा वाय ची, तेव्हा ति च्या बोटा तल्या
जोडव्यांचा लयबद्ध आवाज व्हाय चा.
आईची आतली चहाची लगबग
ति च्या बांगड्यांच्या मंगलमय
किणकिण ीतून जाण वत राहाय ची.
गोठ्यातल्या वासरांचा हंबर
आणि रानातून परतणा ऱ्या गाय ींचा
हंबर एकमेकांत मि सळले जाय चे.या गोधनाच्या गळ्यातील घुंगरांचा आवा ज वा ताव रण अधि कच करुण
कराय चा. वाड् याच्या अंगणात हुंदडणारे लहा नग्यांचे आवा ज हळूहळू अंधारात
बुडत जाय चे. मध्येच अंगणातल्या मोठ्या विह िरीच्या खि राडीचा आवा ज अंधार
भेदत जाय चा. हा तातला गजरा पूर्ण करून आजी दुखऱ्या गुडघ्यांनी देवघराकडे
चालू लागाय ची, तेव्हा ति न्ही सांज अंगणात उतरलेली असाय ची. नंदादीपा ची
वा त आजी थरथरत्या हा तानं स्थिर कराय ची आणि शि सवी देवघरातला देवीचा
मुखवटा त्या मंद प्रकाशात उजळून नि घाय चा. त्या देवीपुढे हा त जोडून उभ्या
असलेल्या आजीचा गोरापा न सात्त्विक, समाधानी चेहरा अधि कच तेजस्वी
दि साय चा. एव्हा ना ओसरीवर आजोबांची रामरक्षा सुरू झालेली असाय ची.
माता रामो मत्पि ता रामचंद्र:
स्वाम ी रामो मत्सखा रामचंद्र:
सर्व स्वंम े रामचंद्रो दयालूर
नान्यं जाने नैव जाने न जाने
या ओळी म्हणताना आजोबांच्या आवा जातला कंप वा ढलेला जाणवाय चा.
तुळशी वृंदाव नात लाव लेली पणती अंगणातल्या अंधाराचा ठाव घ्यायची. शेणानं
सारवलेल्या तुळशी वृंदाव नासमोर आजीनं सकाळी रांगोळीनं रेखलेलं स्व स्तिक
आता पुसट झालेलं असाय चं. घराघरांतून चुलीवर रटरटणाऱ्या भाताचा सुगंध
तनामनात भरून उराय चा. काव ळ्या-चि मण्यांची गोष्ट ऐकवत आईचे मऊसूत
हा त तूप-भाताचे घास भरवाय चे, तेव्हा पाप ण्या जडाव लेल्या असाय च्या.
अंगाचं मुटकुळं करून आजीच्या पा तळाची ऊबदार गोधडी अंगाव र घेत
आजीच्या कातर स्व रातलं ‘रवी गेला रे सोडूनी आकाशाला, नीज नीज माझ्या
बाळा’ ऐकताना डोळे मि टले जाय चे, तेव्हा गडद होत जाणाऱ्या काळ्याशार
आकाशातून रात्र घरांच्या लाल कौलांवरून अलगद उतरत असाय ची. आताह ी
रोज संध्याकाळ दाराशी येते, मात्र नवीन संदर्भ घेऊन. जुने संदर्भ , जुनी माणसं
काळाच्या ओघात मागे राहिली असली तर मन अजूनही ति थंच घुटमळतेय.
त्यामुळेच असेल कदाचि त ही अलीकडची सांज परकी वा टते. बस इतकंच
swati huddar