आई...
13 ऑक्‍टोबर 2014 रोजी आजपासून बरोब्बर 17 दिवसांपूर्वी आई गेली. वयाच्या केवळ 65 व्या वर्षी. गेल्या 17 दिवसांपासून आईशिवाय जगण्याची सवय करते आहे. आज आईचा तारखेने वाढदिवस आहे. तसा तिचा जन्म लक्ष्मीपुजनाचा. सहज लक्षात राहणारा. घरात दिवाळी निमित्त गोडधोड व्हायचेच. त्यामुळे आम्ही तिचा वाढदिवस कधी वेगळ्याने साजरा केल्याचे आठवत नाही. अलिकडे मात्र आईच्या नाती तिला त्यांनी स्वत: तयार केलेले शुभेच्छापत्र देऊ लागल्या. तिचे सामान आवरताना तिने जपून ठेवलेल्या या शुभेच्छापत्रांच्या भेटी सापडल्या. नातींनी तिला दिलेली ही भेटच तिच्यासाठी सगळ्यात अमूल्य असावी.
गेल्या दीड वर्षांपासून ती अंथरुणाला खिळली होती. मृत्युशी झुंजत होती. दिवसेंदिवस विकल होत चालली होती, मनाने आणि शरीरानेही. शेवटचा महिनाभर तर ती स्वत:सकट सगळ्यांनाच विसरली होती. अघटिताची चाहुल आम्हालाही लागली होती. शेवटी मृत्यु जिंकला आणि माझ्या आईला माझ्यापासून दूर घेऊन गेला, कायमचा. अनघा विजय कोठे या कष्टमय जीवनाचा यातनामय अंत झाला.
या दीड वर्षात मीच तिची आई झाले होते. ती खायला तयार नसली तर जुन्या जुन्या गोष्टी सांगून तिला भरावायचं, कधी रागवून कधी समजाऊन औषध घ्यायला लावायची. बाबांच्या आठवणी सांगून तिच्या चेहऱ्यावर पसरलेली प्रसन्नता न्याहाळायची, असं बरच काही मी, वैदेही-गार्गी आणि विवेकनं (माझ्या नवऱ्यानं) केलं.
आई आयुष्यभर कष्टच करीत राहिली. घरात कायम पै पाहुणा असायचा. बाबांच्या थोड्या पगारात तिने काटकसरीने सगळ्यांचे हसतमुखाने केले. सगळ्यांच्याच अडचणीत धावत गेली. शेकडो माणसे जोडली. संवेदनशील पण काहीशा एककल्ली स्वभावाच्या माझ्या बाबांना तिने जपले. त्यांचे संघकार्य, त्यांचा मित्रपरीवार सगळ्याचा अभिमान बाळगला आणि हे सगळे स्वत:ची नोकरी सांभाळून. 12 वर्षांपूर्वी बाबा गेल्यावर मात्र ती खचली. मनानं एकाकी होत गेली. सगळ्यात राहून अलिप्त राहिली. माझी नोकरी, मुली लहान, म्हणून माझ्या मुलींसाठी ती माझ्याकडे राहायला आली. तिच्याचमुळे मी निश्‍चिंतपणे नोकरी करू शकले.
लहानपणापासूनचे तिच्या सहवासातले कितीतरी क्षण भोवती पिंगा घालताहेत. माझ्या आजरपणात तिने जागविलेल्या रात्री, माझ्या छोट्या छोट्या आनंदासाठी तिने केलेली धडपड. वेळप्रसंगी तिचे कठोर होणे. बाबांच्या शिस्तीमुळे कोमेजलेल्या माझ्यासाठी तिचे हळवे होणे. माझ्या लग्नाच्या वेळची आई, वैदेहीच्या जन्माच्या वेळची आई, माझ्या छोट्या अपघाताच्या वेळी उन्मळून गेलेली आई. आईची किती रुपं आणि आता अंथरुणाला खिळलेली आई. केवळ अस्थिपंजर देह. संवेददनाविहीन. जाणिव हरवलेला, नेणीवांच्या पलिकडला. तृप्त, शांत...आता तर आई त्यातूनही मुक्‍त झाली आहे. बाबांच्या सावलीत गेली आहे. मला पोरकं करून.
आई ! बुचाचं झाड फुलांनी बहरलं आहे. लहानपणी त्या फुलांची वेणी करून द्यायचीस न मला. तुझी लाडकी काटेकोरांटीही खूप फुलली आहे. रातराणीच्या सुगंधानं घर कोंदून गेलंय. तो कोपऱ्यावरचा भाजीवाला तुझी आठवण काढतो आहे. तुझ्या हातच्या गोग्रासाची वाट पाहात ती काळी गाय दारात थांबली आहे. आई कुठे आहेस गं तू. तुझी आठवण येतेय आई.
आई गेलीच नाहीय कुठे... बुचीच्या फुलातून माझ्यावर प्रेमाचा वर्षाव करते आहे. रातराणीच्या सुगंधातून आनंद वाटते आहे. माझी आई आहे, माझ्याजवळच आहे.
13 ऑक्‍टोबर 2014 रोजी आजपासून बरोब्बर 17 दिवसांपूर्वी आई गेली. वयाच्या केवळ 65 व्या वर्षी. गेल्या 17 दिवसांपासून आईशिवाय जगण्याची सवय करते आहे. आज आईचा तारखेने वाढदिवस आहे. तसा तिचा जन्म लक्ष्मीपुजनाचा. सहज लक्षात राहणारा. घरात दिवाळी निमित्त गोडधोड व्हायचेच. त्यामुळे आम्ही तिचा वाढदिवस कधी वेगळ्याने साजरा केल्याचे आठवत नाही. अलिकडे मात्र आईच्या नाती तिला त्यांनी स्वत: तयार केलेले शुभेच्छापत्र देऊ लागल्या. तिचे सामान आवरताना तिने जपून ठेवलेल्या या शुभेच्छापत्रांच्या भेटी सापडल्या. नातींनी तिला दिलेली ही भेटच तिच्यासाठी सगळ्यात अमूल्य असावी.
गेल्या दीड वर्षांपासून ती अंथरुणाला खिळली होती. मृत्युशी झुंजत होती. दिवसेंदिवस विकल होत चालली होती, मनाने आणि शरीरानेही. शेवटचा महिनाभर तर ती स्वत:सकट सगळ्यांनाच विसरली होती. अघटिताची चाहुल आम्हालाही लागली होती. शेवटी मृत्यु जिंकला आणि माझ्या आईला माझ्यापासून दूर घेऊन गेला, कायमचा. अनघा विजय कोठे या कष्टमय जीवनाचा यातनामय अंत झाला.
या दीड वर्षात मीच तिची आई झाले होते. ती खायला तयार नसली तर जुन्या जुन्या गोष्टी सांगून तिला भरावायचं, कधी रागवून कधी समजाऊन औषध घ्यायला लावायची. बाबांच्या आठवणी सांगून तिच्या चेहऱ्यावर पसरलेली प्रसन्नता न्याहाळायची, असं बरच काही मी, वैदेही-गार्गी आणि विवेकनं (माझ्या नवऱ्यानं) केलं.
आई आयुष्यभर कष्टच करीत राहिली. घरात कायम पै पाहुणा असायचा. बाबांच्या थोड्या पगारात तिने काटकसरीने सगळ्यांचे हसतमुखाने केले. सगळ्यांच्याच अडचणीत धावत गेली. शेकडो माणसे जोडली. संवेदनशील पण काहीशा एककल्ली स्वभावाच्या माझ्या बाबांना तिने जपले. त्यांचे संघकार्य, त्यांचा मित्रपरीवार सगळ्याचा अभिमान बाळगला आणि हे सगळे स्वत:ची नोकरी सांभाळून. 12 वर्षांपूर्वी बाबा गेल्यावर मात्र ती खचली. मनानं एकाकी होत गेली. सगळ्यात राहून अलिप्त राहिली. माझी नोकरी, मुली लहान, म्हणून माझ्या मुलींसाठी ती माझ्याकडे राहायला आली. तिच्याचमुळे मी निश्‍चिंतपणे नोकरी करू शकले.
लहानपणापासूनचे तिच्या सहवासातले कितीतरी क्षण भोवती पिंगा घालताहेत. माझ्या आजरपणात तिने जागविलेल्या रात्री, माझ्या छोट्या छोट्या आनंदासाठी तिने केलेली धडपड. वेळप्रसंगी तिचे कठोर होणे. बाबांच्या शिस्तीमुळे कोमेजलेल्या माझ्यासाठी तिचे हळवे होणे. माझ्या लग्नाच्या वेळची आई, वैदेहीच्या जन्माच्या वेळची आई, माझ्या छोट्या अपघाताच्या वेळी उन्मळून गेलेली आई. आईची किती रुपं आणि आता अंथरुणाला खिळलेली आई. केवळ अस्थिपंजर देह. संवेददनाविहीन. जाणिव हरवलेला, नेणीवांच्या पलिकडला. तृप्त, शांत...आता तर आई त्यातूनही मुक्‍त झाली आहे. बाबांच्या सावलीत गेली आहे. मला पोरकं करून.
आई ! बुचाचं झाड फुलांनी बहरलं आहे. लहानपणी त्या फुलांची वेणी करून द्यायचीस न मला. तुझी लाडकी काटेकोरांटीही खूप फुलली आहे. रातराणीच्या सुगंधानं घर कोंदून गेलंय. तो कोपऱ्यावरचा भाजीवाला तुझी आठवण काढतो आहे. तुझ्या हातच्या गोग्रासाची वाट पाहात ती काळी गाय दारात थांबली आहे. आई कुठे आहेस गं तू. तुझी आठवण येतेय आई.
आई गेलीच नाहीय कुठे... बुचीच्या फुलातून माझ्यावर प्रेमाचा वर्षाव करते आहे. रातराणीच्या सुगंधातून आनंद वाटते आहे. माझी आई आहे, माझ्याजवळच आहे.