पोकळीस्वाती हुद्दारअजगराच्या पोटासारखा लांबचलांब पसरलेला निमुळता रस्ता. आत-आत ओढत नेणारा. सोबतीला ती निळ्या कपड्यातली अनोळखी. गारुड झाल्यासारखी तिच्या सुचनांचं तंतोतंत पालन करत ही तिच्या बरोबर. त्या अंधाऱ्या बोगद्यातून पुढे पुढे. एक मोठ्ठ लाकडी दार. पुश अशी सुचना लिहिलेलं. खट् असा आवाज करत दार उघडलं गेलं. डोळ्यानंच तिची आत जाण्याची सुचना. आतमध्ये लख्ख चकचकीत उजेड. हिरव्या कपड्यातल्यांची सराईत निशब्द लगबग. मोठमोठ्या ट्रॉलीज. कात्र्या, सुरे, हॅण्डग्लोज, औषध, ऑक्सिजन सिलेंडर, बी पी ऍपरेटस, मोठ्ठ स्ट्रेचर. निळ्या कपड्यातलीची परत एक सुचना. स्ट्रेचरवर निजण्याची. स्ट्रेचरवरून दिसणारं त्या मोठ्ठ्या खोलीचं पांढरशुभ्र छत. डोक्यावर भिरभिरणारा पांढराच पंखा. पंख्याच्या आजुबाजुला ठरावीक अंतरावर उजेड फेकणारे दुधाळ लाईट्स. समोरच्या भिंतीवर मोठ्ठा स्क्रिन. एसीचा गारठवणारा गारवा. दातावर दात घट्ट दाबत थंडीशी मिळतंजुळतं घेण्याचा तिचा प्रयत्न. निळे कपड्यातलीने बटन दाबलं आणि स्ट्रेचरच्या वरचा मोठ्ठा दिवा ऑन झाला. स्ट्रेचरवरच्या शरीराचा आरपार वेध घेणारा. एक मनही होतं त्या शरीरात घुटमळणारं. हिरव्या कपडतल्यांची लगबग अधिक वाढली. बी पी ऍपरेटस हाताला गुंडाळलं गेलं. एका बोटाला बिप बिप आवाज करणारं पल्सचं ऍपरेटस. चेहऱ्यावर ऑक्सिजन मास्क. हातात इंजेक्शन घेतलेल्या एकानं तिच्या डोक्यावर हलकंच थोपटत तिला कुशीवर वळवलं. तिचे भेदरलेले डोळे इंजेक्शनवर स्थिरावले. एकदा मुलींना बघायचयं, ती पुटपुटली. तिचे शब्द त्याच्यापर्यंत पोहोचण्याच्या आत पाठीच्या मणक्यात तीव्र कळ. जीवघेणी. आई गं... ती कळवळली. बस बस झालं. एक आश्वासक आवाज. पायातली संवेदना हळूहळू कमी होत होत नाहीशी. कमरेखालच्या शरीराची जाणीव संपलेली. डोळे हळूहळू जड होत होते. आजुबाजुचे आवाज खोल गुहेतून आल्यासारखे. अनोळखी, अपरिचित. लख्ख प्रकाशाचा एक एक कोपरा विझत चाललेला. पांढरे छत अंधारात बुडत चालले होते. डोळ्यात दाटून आलेल्या अंधारात हिचा एकेक चेहरा शोधण्याचा प्रयत्न. मुलींचा, त्याचा. डोळ्यात साठवलेले चेहरे निजेच्या हिंदोळ्यावर हेलकावत होते. लहानपणी निजताना अंगाई लागायची. रवी गेला रे सोडूनी आकाशाला नीज नीज माझ्या बाळा. अंगणातल्या खाटा, केसातून फिरणारा आईचा सायीसारखा हात आणि नीज भरल्या डोळ्यात साठवलेलं चांदण्यांनी भरलेलं आकाश. नीजेच्या वेळी जवळची सोबत करणाऱ्या त्या दूरस्थ चांदण्या. त्यांचा प्रदेश नाव गाव अनोळखी. मात्र ओळख युगायुगांची. त्यांना आणि तिला सांधणारा परावर्तित दुधाळ प्रकाशाचा किरण. त्या प्रकाश किरणाच्या माध्यमातून तिच्या कितीतरी गुजगोष्टी त्यांच्यापर्यंत पोहोचायच्या. ते प्रकाशपुंज कवेत घेतलेली आकाशाची विशाल पोकळी. जमिनीखालीही आहेच पोकळी. मात्र जमिनीला श्राप नाही अवकाशासारखा वांझपणाचा. पोकळीवरच्या मातीच्या थरांमध्ये रुजते जीवन. बीजाला कोवळे अंकुर फुटतात. उमलतात फळं-फुलं. जमिनीला वरदान आहे सृजनाचे. अवकाशाच्या पोकळीत म्हणे रुजत नाही काहीच. असंख्य ग्रहताऱ्यांचे वैभव अंगाखांद्यावर मिरवणारे आकाश जीवनाशिवाय अपूर्णच आहे. खरे तर इथेही वाहतात वारे, येतात वादळे, कोसळतो पाऊस, प्रकाशतात अगणित तेजस्वी सूर्य आणि फिरतात इथल्या आकाशगंगेतील पृथ्वीभोवती अनेक चंद्रही. इथे आहेत लाखो तेजस्वी शुक्र आणि कड्याचे वैभव बाळगणारा शनीही. तरीही इथे जीवन फुलत नाही. कोवळे अंकुर उगवत नाहीत. फुले उमलत नाहीत. इथे कोकिळ गात नाही, मोर नाचत नाही. चिमण्या चिवचिवत नाहीत. भुकेले बाळ रडत नाही आणि बाळाचं रडणं ऐकून आईला पान्हाही फुटत नाही. म्हणूनच या सगळ्या चैतन्यसृष्टीशिवाय हे ब्रह्मांड पोरके आहे.पोकळी, रितेपण, वांझपण. युगायुगांच्या निद्रेनंतर जाग यावी, तशी एकेक संवेदना जागृत होतेय. काहीतरी दुखतयं, खुपतयं, जडावलेल्या डोळ्यात आभाळ दाटून आलंय. डोळ्यासमोर एकेक आकृती धुसर. कानांनाही जाणवताहेत प्रेमळ स्वर. डोक्यावरून फिरतोय एक मायाळू स्पर्श. गळ्यात दाटून आलाय हुंदका आणि आवंढा गिळताना पोटात जाणवली एक प्रचंड पोकळी. काहीतरी नक्कीच निसटलयं. संपलय. उरलयं एक रितेपण तिला, तिच्या अस्तित्वाला, अवघ्या ब्रह्मांडाला व्यापून उरलेलं. आकाशाच्या पोकळीसारखं आता तिच्याही भाळी. | |||